รอยแตก(Crack) !!!… ที่สำคัญ…เกิดข้างๆรอยเชื่อมสะงั้น….+++….ทำงัยดี++++…>_<…
ถ้าจะเปลี่ยนลวดเชื่อมช่วยอะไรได้มั้ย…???
+ 3 คำถามนี้อาจช่วยได้….
1. ต้องรู้เค้ารู้เรา
2. ดูโหงวเฮ้งหน่อยครับ
3. หนูยังโสด…มีแฟนหรือ…แต่งงานแล้วน่ะ…
+
+
+
มีหลายๆเคสมาปรึกษางานเชื่อม Stainless แล้วมี Crack เกิดจากอะไร???….ผมเลยค้นคว้า+++วิธีการ+++จากงานวิจัยต่างๆของต่างประเทศ(ข้อมูลผ่านการทดลองพิสูจน์, Up-to-date, หากมีหลักฐานใหม่ๆ ความเข้าใจเรื่องๆนั้นเปลี่ยนแปลงได้)….. มาสรุปแบบง่ายๆ เผื่อเป็นประโยชน์นะครับ….+++++
+
+
+
+
+ EP.1
+
1.อย่างแรกทำอะไร….ต้องรู้เค้ารู้เรา…(คำคุ้นๆ…ปรมาจารย์ชอบใช้ 
)
+
+
นั้นก้อคือ เรายุ่งก่ะเหล็กอะไรอยู่ครับ….ไม่ใช่รู้แค่ว่ามันคือ Stainless ต้องลึกถึงเกรดอะไรด้วย เช่น 304, 316, 310,…. X6CrNiNb18-10….SUS….แล้วแต่มาตรฐาน…ประเทศว่ากันไปครับ
++++สรุปง่ายๆ (In a nutshell)…รู้เกรดเหล็ก>>> ก้อรู้ส่วนผสมทางเคมี…>>>ก้อรู้เงื่อนงำผู้บงการ (ธาตุแต่ละตัวมีวิถีของมัน)+++++ ถ้าตรวจสอบธาตุโดยตรงด้วย PMI ได้เยี่ยมเลยครับ
+
+
อย่างเช่นสุดคลาสสิค…ผู้บงการที่โดนกล่าวหาตลอดคือ…S (ซัลเฟอร์หรือกำมะถัน), และ P (ฟอสฟอรัส) มีมากโอกาสแตกมากครับ…หรือ N (ไนโตรเจน) ใน SUS 310 ก้อมีผลนะครับ…และ……อีกเยอะเลย…(กลไกเกิดได้ยังงัยต้องนอกรอบครับ…ยาวและเยอะ)
+
+
บ่อยครั้งครับ…..ถามไปว่าหล็กเกรดอะไร….คำตอบคือ….ไม่มีข้อมูล 
แต่อยากได้วิธีแก้….อันนี้เหมือน+++ปิดไฟครำกันเลย….(หรือบ้างคนอาจถนัดตอนมืดๆ +_+…18+ )
2. ดูโหงวเฮ้งครับ…..ใบหน้าอาจบอกโชคชะตา…ลายมืออาจบอกวาสนา….
+
+
+
(อันนี้เปรียบเปรยสนุกๆนะครับ)…ส่วนตัว “The best way to predict your future is to create it”, Abraham Lincoln once said)
+
+
ก้อคือ…ต้องสังเกตุตำแหน่ง ทิศทาง และลักษณะรอยแตก…เกิดตรงแนวเชื่อม (Centerline Crack) เลยหรือป่าว….หรือข้างๆแนวเชื่อมที่เรียกว่า HAZ (คำนี้ต้องรู้คืออะไรนะครับ ง่ายๆ บริเวณที่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางโลหวิทยาจากเนื้อชิ้นงานภายหลังการเชื่อม….โครงสร้างเปลี่ยน>>>สมบัติวัสดุเปลี่ยน)…อันนี้ดูกัน 2 ระดับใหญ่ คือ 1.ระดับมาโคร( Macro) เอาพอรู้ว่าเกิดตรงไหน…กว้างยาว…ใน-นอกแนวเชื่อม…2. ระดับไมโคร(Micro) ดูระดับโครงสร้างแตกผ่าเกรน ขอบเกรน (grain boundary) ระดับเฟส (Phase) อันนี้ค่อนข้างลึก…ต้องสวมหมวกนักโลหวิทยากันนะครับ…
+
+
++++สรุปง่ายๆ (In a nutshell)…ไปดูที่เกิดเหตุครับ…รู้ตำแหน่ง…รู้ทิศทางรอยแตก…รู้โครงสร้างโลหวิทยา >>> ก้อรู้ความเป็นไปได้ของชนิดรอยแตกและโอกาส(มีหลายชนิด)….แต่ตีวงแคบลงมาล่ะ….
+
+
ก้ออย่างเช่น แตกตรงกลาง…ตลอดความยาวรอยเชื่อม…อันนี้…มโน…แบบมีหลักการว่า…น่าจะเป็น…Solidification cracking…และถ้าหลักฐานว่าแตกขอบเกรน (Intergranular fracture) มีเดนไดร์ตกค้าง รวมทั้งจากข้อแรกรู้ว่ามี S (ซัลเฟอร์) เยอะกว่าปกติน่าจะมั่นใจได้ระดับหนึ่ง ….
แต่ถ้ารอยแตกข้างๆรอยเชื่อม….อันนี้ยาว…อาจเป็น Delayed cracking, HAZ Liquation cracking, Reheat cracking, Fatigue,…ยาววว (เริ่มมีศัพท์แสงมาล่ะ… *_*) ต้องหาหลักฐานผู้ร่วมก่อการกันต่อครับ++++
+
+
3. หนูยังโสด…มีแฟนหรือ…แต่งงานแล้วน่ะ…
ต้องได้ข้อมูลว่า ชิ้นงานนั้นเพิ่งมาถึงยังไม่ได้ทำอะไร….หรือ…ถูกเชื่อมมาใหม่ๆหรือ…ผ่านการใช้งานอะไรมาบ้างแล้ว…
+
+
…เพราะถ้ายังโสด สมบัติวัสดุต่างๆมักจะไม่เปลี่ยนแปลงและเป็นไปตามเกรดเหล็กมาตรฐานกำหนด….นอกจากมาผิดจากที่สั่งไว้
+
+
…แต่ถ้ามีแฟนแล้ว…คือชิ้นงานนั้นถูกเชื่อมมา…ความร้อนจากการเชื่อม ส่วนผสมทางเคมีระหว่างชิ้นงานและลวดเชื่อมผสมกัน….ทำให้สมบัติเนื้อเชื่อม หรือ HAZ เปลี่ยนแปลงไป….
+
+
…กรณีแต่งงานแล้ว…ชิ้นงานเชื่อมอาจผ่านกรรมวิธีการอบชุบ (Heat treatment) ใช้งานอุณหภิสูงเป็นเวลานาน (Creep)…การกัดกร่อน (Corrosion)…รับแรงกระแทก…แรงซ้ำๆ นานๆ (…รู้นะคิดไรอยู่…R_R) หรือ Cyclic Loading…. สภาพแวดล้อมเหล่านี้จะทำให้ความแข็งแรงลดลงเรื่อยๆ….และนำไปสู่การแตกร้าวในที่สุด…
+
+
++++สรุปง่ายๆ (In a nutshell)…เหล็กนั้นอาจมีผู้ก่อการอยู่แล้ว…พอถูกเชื่อมเป็นเรื่องเลย….หรือถึงจะเชื่อมมาดีแล้ว…ถ้ามาเจอสภาพแวดล้อม ลักษณะแรงต่างๆ นานๆ ความแข็งแรงลด สมบัติเหล็กเปลี่ยนครับ….
+
+
เช่น 304 stainless steel Tubes ใช้งานที่ 500 ◦C นานกว่า 5-6 ปีก้ออาจเกิด HAZ Cracking ได้ โดยมีหลายปัจจัยร่วมด้วย
+++++น่าจะยาวววมากล่ะ….ไว้ต่อ…กรณีศึกษาและวิธีแก้ไขนะครับ….
คงเป็นประโยชน์กันนะครับ…..ขอบคุณครับ
เล่าสู่กันฟังโดย….
อาจารย์ โอ ^_^
ผศ.ดร. ฤทธิชัย เภาเนียม
ASNT NDT Level III
AWS-CWI, CSWIP 3.1
…………………………………………………………………………..IWE-IIW (Welding Engineer)…………………………………………………………………………..
เล่าสู่กันฟังเพิ่มเติมที่….
YouTube
Welding Specialist – YouTube
เรื่องอัพเดจ FB
https://www.facebook.com/SpeedupWeld
คู่มือตรวจสอบงานเชื่อม (AWS-CWI, CSWIP)
You’ll be interested: Ampicillin